6 ŞUBAT KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNİN ÜÇÜNCÜ YILINDA MESLEKİ VE TOPLUMSAL SORUMLULUKLARIMIZ ARTIYOR
6 Şubat 2026
Üç yıl önce; büyüklüğü, etkilediği alanların genişliği, sebep olduğu yıkım ve kayıplarla ülkemizin son yüzyılda yaşadığı en büyük afetler olan 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş ve 20 Şubat 2023 Hatay Samandağ depremlerinde on bir ilde yaşayan yaklaşık on dört milyon yurttaşımız etkilenmiş; resmi verilere göre elli binin üzerinde yurttaşımız yaşamını yitirmiştir.
Topraklarının tamamı depremsellik koşullarında olan ülkemizde, 1999 Marmara, 2011 Van, 2020 Elazığ, Van ve İzmir depremlerinin ardından yaşanan yıkım ve kayıplara karşın bilimi ve tekniği yok sayan planlama, kentleşme ve yapılaşma politikaları sürdürülmüştür.
Mimarlar Odası olarak depremler nedeniyle kaybettiğimiz yurttaşlarımızı saygıyla anıyor, ailelerine ve toplumumuza başsağlığı diliyoruz.
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından geçen üç yılda; hem bölgede hem de ülke genelinde afetin doğrudan ve dolaylı etkileri devam etmektedir. Geçici barınma, temel alt ve üstyapı, kalıcı konut, yıkım ve enkaz kaldırma, güçlendirme ve onarım, kentsel alanların yeniden inşasına yönelik süreçler henüz tamamlanmamış; depremlerin yol açtığı büyük iç göç ve yer değiştirme hareketlerinin etkileri sürmektedir.
Kentsel ve kırsal yapı stokunun depremlerde aldığı ağır hasar ve yıkım; barınma, sağlık, haberleşme ve ulaşım, eğitim gibi temel kamusal hizmetlerin durmasına neden olurken; toplumsal, kültürel, sosyal ve ekonomik yaşamın henüz yeniden kurulamamış olması afetlerden etkilenen yurttaşların toplumsal yaşama katılımını kısıtlamaktadır.
Geçen zamanın ardından 23 Nisan 2025 tarihinde İstanbul’da; 10 Ağustos ve 27 Ekim 2025 tarihlerinde Balıkesir’de meydana gelen depremler Marmara Depreminin yirmi altıncı yılında aynı coğrafyada gerçekleşmesi nedeniyle bölgeyi etkilemesi beklenen afet risklerini hatırlatmış, yeni felaketlere karşı bizleri uyarmıştır.
Kentlerimiz Marmara Depremlerinin ardından geçen yirmi yedi yılda afetlere karşı hazırlanmadığı gibi, tüm kentsel ve kırsal alanlar imara açılarak sermaye ve yatırım araçlarına dönüştürülmüştür. Bütüncül planlama anlayışı terk edilmiş, sağlıklı ve güvenli yapı üretim süreçlerinin ön koşulu olan nitelikli mimarlık ve planlama hizmetleri dışlanmıştır. Devletin kamu adına denetim sorumluluklarını yok sayan bir anlayışla yapı denetimi özel sektöre devredilmiştir. Çıkarılan imar afları nedeniyle depremlerde binlerce yurttaşın hayatını kaybetmesine rağmen; imar affı uygulamalarından vazgeçilmemiştir.
Mimarlar Odası olarak sahip olduğumuz mesleki uzmanlık ve toplumsal sorumluluklarımız kapsamında; 1999 Marmara, 2011 Van, 2020 Elazığ, Van ve İzmir; 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş ve 20 Şubat 2023 Samandağ-Hatay, 2025 Balıkesir depremlerinin ardından ilk günden itibaren kamu ve toplum yararı doğrultusunda çalışmalar yürütülmüştür. Bu kapsamda afet bölgelerinde yerinde yapılan teknik incelemeler, araştırma ve değerlendirmeler ışığında hazırlanan raporlar kamuoyu ve meslek ortamıyla paylaşılmış; afetlere karşı sağlam, sağlıklı ve güvenli kentleşme ve yapılı çevre üretimin sağlanması; kültürel, tarihî ve mimari mirasın korunarak gelecek nesillere aktarılması amacıyla etkinlikler gerçekleştirilmiştir.
Afetler ve kriz koşullarında başarılı iyileşme süreçleri için alınacak önlemlerin bilimsel ilkeler ve gerçeklerle, toplum yararı gözetilerek oluşturulması; merkezi ve yerel yönetimlerce geliştirilecek politikalarda bilim insanlarının, meslek odalarının, akademik kuruluşların ve tüm ilgili kesimlerin koordinasyonunun ve işbirliğinin sağlanması gözetilmelidir.
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıldönümünde; bütün afetlerde kaybettiğimiz yurttaşlarımızı bir kez daha saygıyla anıyoruz.
Mimarlar Odası olarak her koşulda tüm kurumsal varlığımız, sahip olduğumuz mesleki uzmanlık ve toplumsal sorumluluklarımız kapsamında; doğal afetlerin tahribata ve can kaybına yol açmasının temelinde yer alan, mimarlık ve bilimsel şehircilik ilkelerine aykırı planlama, yapılaşma ve denetim süreçleri karşısında mücadelemizi sürdüreceğimizi vurguluyoruz.
Kamu ve toplum yararı doğrultusunda kentleşme ve afet politikaları geliştirilmesi için; tüm Birimlerimizle birlikte bu konudaki deneyim, birikim ve bilgilerimizi afet riskleri ve dönüşüm baskısı altındaki kentlerimiz için toplum yararına kullanacağımızı, toplumla dayanışma içinde olacağımızı ve çalışmalarımızı sürdüreceğimizi değerli kamuoyumuzla paylaşıyoruz.
TMMOB MİMARLAR ODASI
MERKEZ YÖNETİM KURULU
